Voor Boeddha en vaderland

Zelfverbranding en repressie: een gesprek met Kirti Rinpoche

openingsfoto

De zomer ligt ondertussen alweer ettelijke maanden achter ons. Velen konden genieten van een welverdiende vakantie, soms naar verre en exotische bestemmingen. De thuisblijvers, waaronder ondergetekende, namen voldoening met dagdromen. Om toch ietwat in de vakantiesfeer te raken nam ik eens een kijkje bij enkele niet nadergenoemde Chinese touroperators om te zien welke reistips zij in petto hebben. Wat dacht je van een rondrit doorheen de voormalige Tibetaanse provincie Amdo, enkele pitstops in de regio van Ngaba (Chinees: Aba, nvdr.) met een bezoekje aan het Kirti klooster als cultureel hoogtepunt?

Tijdens deze trip beleef je de authentieke Amdo-Tibetaanse religie, cultuur en haar bevolking maar ook de prachtige natuurlijke omgeving van Aba in de Autonome Tibetaanse en Qiang Prefectuur van de provincie Sichuan. Je kunt er genieten van indrukwekkende landschappen, exotische minderheden en een rijk aanbod van toeristische trekpleisters. Deze ontdekkingstocht doorheen Aba geeft je de zeldzame kans deel te nemen aan diverse rituelen in verschillende tempels, samen met pelgrims en de plaatselijke bevolking. Tijdens het ochtendgebed zie je Tibetaanse gelovigen rituele wandelingen maken in het Kirti klooster. Het klooster werd gebouwd in 1870 en is een van de meest prominente centra van het Tibetaans boeddhisme. Na meer dan 100 jaar is het uitgegroeid tot het grootste klooster in Sichuan. Dagelijks kan je de meer dan 1000 monniken gadeslaan die heilige teksten reciteren.

Het klonk alvast als een aanlokkelijke reisbestemming en de verleiding was dan ook groot om niet op ‘Book Now’ te klikken. Zeker als je leest dat het desbetreffende Chinese agentschap haar sporen in het toerisme wel verdiend heeft: Discover your way since 1959. Het moet druk geweest zijn in ’59. Een korte impressie van een bezoeker zou je finaal over de streep kunnen halen:

On 14 March 2013 chirping birds broke the silence of the peaceful morning and started the day. On the Qiatang Street, western suburb of Aba County, shops were opened; booths were set up and began to display their numerous belongings as usual; and shop owners were ready to woo the pedestrians to stop and buy. The sun rose. In the nearby Kirti Monastery, the most prominent Tibetan Buddhism monastery in the county, Buddhist devotees began to take ritual walk and monks started their day peacefully, chanting Buddhist scripture.

Garantie op een fijne en zorgeloze vakantie, zou je kunnen denken. Ware het niet dat sinds 2009 een derde van de ondertussen 122 zelfverbrandingen plaats vond in Ngaba, waarvan 22 monniken uit het Kirti klooster. Op 14 maart waren het nog de tijlpende vogels die  het stilzwijgen van een vreedzame ochtend doorbraken, daags voordien en twee dagen later waren het de brandende lichamen van respectievelijk Kunchok Wangmo (31) en Lobsang Thogme (28).

Kirti, brandhaard van verzet

Ngaba en het Kirti klooster vallen buiten de Tibetaans Autonome Regio (TAR) en worden door China niet erkend als Tibetaans grondgebied. Het klooster staat gekend als een van de grootste en invloedrijkste van de regio, en huist een sterk gevoel van Tibetaanse identiteit. Voor 2008 volgden meer dan 2500 monniken er een religieuze opleiding, vandaag zijn dat er nog 600. In de aanloop van de Olympische Spelen in Beijing haalde Kirti voor het eerst de internationale krantenkoppen. Na de anti-Chinese rellen in Lhasa verspreidden de demonstraties zich al snel over de rest van het Tibetaanse plateau, waaronder ook Ngaba. De Chinese People’s Armed Police opende toen het vuur op vreedzame en ongewapende demonstranten. Er vielen minstens tien doden en meerdere gewonden. Een jaar later stak een twintigjarige monnik uit Kirti, Tapey, zichzelf in brand uit protest tegen het Chinese beleid. Hij was de eerste Tibetaan – uit een ondertussen lange lijst – die deze drastische beslissing nam. Een precedent werd geschapen.

foto 1

De golf van zelfverbrandingen raakte pas echt in een stroomversnelling in 2011. Op de verjaardag van de protesten drie jaar eerder ontnam Phuntsok zich van het leven. De dood van de 20-jarige monnik veroorzaakte een golf van paniek en verhoogde de spanning in het gebied. Honderden monniken en burgers kwamen op straat uit solidariteit voor de overleden jongeman. Uit angst voor verdere onlusten werd het klooster hermetisch afgesloten en zwaar bewapende patrouilles hielden het de klok rond in de gaten. Volgens bepaalde bronnen verlieten enkele honderden monniken het klooster en werden minstens 300 onder hen gearresteerd. Tot op vandaag wordt het klooster onderworpen aan een scherpe controle. De pijnlijke reeks zelfverbrandingen die hierop volgenden maken ondertussen deel uit van het collectief bewustzijn en de hedendaagse Tibetaanse geschiedenis.

De man die het zijn persoonlijke missie maakte de escalerende situatie in Tibet onder de aandacht te brengen is de hoofdabt van het Kirti klooster. Hij groeide op in Amdo en werd op vijfjarige leeftijd erkend als de reïncarnatie van de 10de Kirti Rinpoche. In het kielzog van de Dalai Lama ontvluchtte hij Tibet in 1959 richting India. Na jaren religieuze studie en toewijding in het Sera klooster in Zuid-India behaalde Kirti Rinpoche de hoogste academische graad binnen het Tibetaans boeddhisme van geshe (equivalent van doctor in de theologie, nvdr.). Net als vele andere kloosters uit Tibet kreeg ook Kirti een zusterafsplitsing in India om de traditie verder te zetten.

Drie generaties onderdrukt

In maart ondernam Kirti Rinpoche een Europese tour om de Tibetaanse zaak te bepleiten. Hij sprak ondermeer voor de Mensenrechtenraad van de Verenigde Naties in Genève en ontmoette verschillende politici en ngo’s in Amsterdam, Berlijn en Londen. Ook Brussel werd vereerd met een bezoek. Zijn halt in de Belgische hoofdstad leidde tot protest van de Chinese ambassade. Niet zonder resultaat. Bepaalde afspraken met het ministerie van Buitenlandse Zaken en de Senaat werden geannuleerd en gewijzigd op het laatste moment. Het Europees Parlement opende wel zijn deuren en Kirti Rinpoche kreeg de gelegenheid de toestand in Tibet aan te kaarten voor de Subcommissie Mensenrechten.

De vertegenwoordigers van de VN en de verschillende Europese en Belgische parlementariërs zijn goed ingelicht over de situatie in Tibet. Helaas zorgen de economische banden met China ervoor dat velen terughoudend zijn zich openlijk uit te spreken over de kwestie. Toch blijf ik hopen op echte steun. Ook met de Chinese autoriteiten zou ik graag in dialoog gaan, maar tot nog toe zijn ze niet ingegaan op mijn uitnodiging”, liet Kirti Rinpoche weten tijdens onze ontmoeting in Brussel.

Geografisch gezien vond het merendeel van de zelfverbrandingen plaats in Ngaba en de historische grens tussen China en Tibet. Volgens Kirti Rinpoche zijn ze het gevolg van drie generaties Tibetanen die extreem geleden hebben onder de Chinese repressie. In 1935 plunderde het Rode Leger tijdens de beruchte Lange Mars lokale kloosters en eiste de graanreserves op. Voor de eerste maal in de Tibetaanse geschiedenis teisterde hongersnood de bevolking. Ook de ouders en familie van de rinpoche werden hiermee geconfronteerd.

diagram3diagram2diagram1

Sinds 1959 voelde zijn generatie ten volle de impact van de Chinese bezetting. Zowel Kham als Amdo werden reeds in 1956 onderworpen aan democratische hervormingen die het einde betekenden van de traditionele samenleveing. Na de mislukte volksopstand in Lhasa volgde de rest van het Tibetaans plateau. Tot slot is er de huidige generatie van jonge Tibetanen, allen opgegroeid onder de Chinese vlag. Sinds 2008 hebben ook zij aan den lijve ondervonden waartoe China in staat is:

De jongeren hebben hun leven geofferd om aandacht te vestigen op hun benarde situatie, zowel voor de Chinese autoriteiten als voor de internationale gemeenschap. Ze hebben geen ander alternatief. Binnen het kader van geweldloos verzet is dit het enige dat hen nog rest zonder anderen te kwetsen.Wat niet wil zeggen dat we dit aanmoedigen. Sikyong Lobsang Sangay (eerste minister van de Tibetaanse regering in ballinschap, nvdr.) heeft op meerdere gelegenheden opgeroepen om niet zo’n extreme stappen te ondernemen. Maar ik heb de moed niet hen te vragen te stoppen zonder een waardige uitweg aan te bieden. Enkel afgaan op een bepaald gevoel of een emotie is onvoldoende. Het zouden slechts holle woorden zijn.”

Zelfverbranding uit naam van Boeddha

Kirti Rinpoche erkent dat China de regio economisch heeft ontwikkeld, maar stelt wel de vraag wie hier voordeel uit haalt. Volgens hem zorgt de infrastructurele vooruitgang er enerzijds voor dat ontgonnen grondstoffen gemakkelijk getransporteerd kunnen worden richting het binnenland. Anderzijds werkt het de toevoer van Chinese immigranten en militaire troepen in de hand. “De beperkingen op onze vrijheid van meningsuiting, religie en onze manier van leven leidden tot grote frustraties onder de bevolking. Jarenlange onderdrukking zonder enige uitlaatklep hebben deze drastische acties in de hand gewerkt.

Of zelfmoord niet indruist tegen de boeddhistische leer? Een argument dat China vaak aanhaalt om de zelfverbrandingen te veroordelen en te criminaliseren. Rinpoche verklaarde dat jezelf opofferen in dienst van anderen de basis is van de boeddhistische filosofie. Zelfdoding voor persoonlijke redenen, zoals een familiedrama, valt niet te rechtvaardigen. Maar de zelfverbrandingen staan in dienst van de 6 miljoen Tibetanen en zijn niet ingegeven door eigenbelang. In de geschiedenis van de Boeddha vinden we verhalen terug die dit ondersteunen.

De Tagmo Lujin vertelt hoe de Boeddha zijn lichaam opofferde om een hongerige tijger en haar jongen te voeden. Op Namo Buddha, een berg 40 kilometer ten oosten van Kathmandu, staat een oude stoepa om die gebeurtenis te herdenken. Het symbool voor de uiltieme menselijke opoffering is uitgegroeid tot een van de meest belangrijke perlgrimsoorden in Nepal.

Ondertussen staat Kirti nog steeds onder strenge controle. Hoewel het uitgangsverbod is opgeheven en een groot deel van leger zich heeft teruggetrokken, is de sfeer nog steeds gespannen. Politie in burger en de vele heropvoedingscampagnes moeten ervoor zorgen dat de monniken in het Chinese gareel lopen. “Alle klooster zijn onderworpen aan patriottische heropvoedingscampagnes. Monniken en nonnen zijn verplicht de Dalai Lama te verwerpen en moeten zowel de grondwet als het strafrecht bestuderen. Regelmatig worden ze verhoord en gevraagd of hun denkwijze gewijzigd is. Zo niet wordt er gedreigd met de vernietiging van het klooster. Gelukkig zijn er in Kirti nog steeds belangrijke lama’s zodat de monniken de kans krijgen hun studies te vervolledigen. In vele andere kloosters is dit niet meer het geval.

Dialoog en samenwerking

In de jaren 80 betekende de liberale opendeurpolitiek van Deng Xiaoping voor een radicale koerswijziging binnen de Volksrepubliek. Economische hervorming en de voorzichtige omschakeling van staats- naar markteconomie maakten China tot de huide economische grootmacht. Er kwam meer openheid naar de buitenwereld toe en toeristen kregen voor het eerst de mogelijkheid Tibet te bezoeken. Op die golf van vooruitgang kreeg ook Kirti Rinpoche de kans om door China en Tibet te reizen. Vrij gaan en staan was desondanks deze wind of change niet aan de orde.

foto 2

Het waren andere tijden en de restricties wogen zwaarder door dan vandaag. Het hele bezoek was tot in de puntjes voorbereid met geen ruimte voor afwijking. De lokale bevolking kon zich onmogelijk tegen China verzetten of uitspreken voor onafhankelijkheid. In ballingschap hadden we de vrijheidheid om onze stem te laten horen. Tijdens mijn bezoek vroeg een van onze Chinese begeleiders wat ik had geleerd. Ik antwoordde hem in het Chinees om niet te spreken, geen vragen te stellen en niets te doen. Dat was de gang van zaken. Het was ook mijn intentie om de 10de Panchen Lama te ontmoeten, hoewel ik dit niet op voorhand had aangekondigd. Na een maand wachten in Chengdu kreeg ik eindelijk de toestemming om naar Beijing te gaan voor een audiëntie. Eenmaal aangekomen bleek de Panchen Lama – toevallig – vertrokken te zijn. (lacht) Ik mocht hem wel contacteren via de telefoon met de garantie dat niemand zou meeluisteren.

Rinpoche benadrukt tot slot het belang van dialoog met China, hoewel hij niet kon bevestigen of er momenteel offieuze contacten plaatsvinden tussen Dharamsala en Beijing. De laatste officiële onderhandelingen dateren ondertussen van januari 2010. De regering in ballingschap staat open om de gesprekken terug op te starten, helaas zonder resultaat. “Het is zoals klappen met een hand. Zolang Beijing niet ingaat op de uitnodiging kunnen we weinig doen. Het verleden heeft onze landen verbonden. Door de eeuwen heen onderhielden we contacten met elkaar, met de priester-patroon relatie als fundament. We hebben dan ook niets tegenover de Chinese bevolking.”

Ook de verschillende support groepen (TSG) kunnen hier aan bijdragen. Door in dialoog te treden met Chinezen moeten we hen inlichten over de werkelijke situatie. Daarom is permanente scholing en verder onderzoek cruciaal volgens Kirti Rinpoche. “Jullie invloed is niet te onderschatten. Hoewel we al lang op jullie kunnen rekenen, moet de steun voor Tibet nog meer groeien, in kwantiteit en kwaliteit. Het is evenzeer belangrijk dat de verschillende TSG’s goede contacten met elkaar onderhouden en samenwerken. Probeer zoveel mogelijk Tibet te bezoeken om de situatie met eigen ogen te aanschouwen.” Dan toch maar een reis boeken richting Ngaba?


1. Tekst en foto’s © Han Vandenabeele
2. Dit artikel verscheen eerder in Lungta Magazine – nr. 1 – http://www.lungtatibet.be

Lungta Magazine – Belgisch vakblad omtrent Tibet

Lungta Association Belgium is een informatie- en activistenvereniging voor Tibet. Met deze vereniging draagt Lungta een steentje bij  aan de Tibetaanse zaak. De vereniging richt zich op het verspreiden van informatie en het sensibiliseren van het grote publiek inzake Tibet in al haar facetten. Lungta werkt voor 100% met vrijwilligers en staat voor een alternatieve structuur en aanpak. Via diverse werkgroepen maken ze mensen warm om deel te nemen aan hun activiteiten.

Daarom lanceert Lungta Association Belgium een nieuwe publicatie om hier aan bij te dragen. Met Lungta Magazine proberen ze voldoende achtergrond informatie, interviews en relevante artikels aan te bieden om de Tibetaanse zaak een extra stem te geven. Wie graag een jaarabonnement neemt krijgt het magazine twee maal (mei 2014 – november 2014) in de bus. Maak gebruik van deze speciale actie en krijg er het eerste nummer (november 2013) gratis bij. Een jaarabonnement bedraagt 30 € en kan besteld worden door contact op te nemen via info@lungtatibet.be.

Lungta cover

Lungta, het Tibetaanse woord voor windpaard, is beter bekend als gebedsvlaggetjes en wellicht een van de meest gekende en herkenbare Tibetaanse symbolen. De vlaggetjes worden bedrukt met gebeden en boeddhistische symbolen en kleuren het Tibetaanse landschap. Door het wapperen in de wind verspreiden de gebeden zich onder de bevolking en brengen ze voorspoed. Zoals het lungta betaamt willen ook zij vrede, compassie, wijsheid en kracht verspreiden.

Voor meer informatie surf naar http://www.lungtatibet.be of schrijf naar Lungta Association Belgium, Nieuwe Baan 1, 9111 Belsele.

Logo Lungta v2

Tibetaanse Verklaring van Onafhankelijkheid

cropped-fah589-kopie.jpg

Op 13 februari zal het exact een eeuw geleden zijn dat de Dertiende Dalai Lama de onafhankelijkheid van Tibet uitriep. Deze historische gebeurtenis op de achtste dag van de eerste maand van het Water-Os jaar (1913) sneed een nieuw hoofdstuk in de turbulente Tibetaanse geschiedenis aan. Deze bekendmaking schetste een goed beeld van de toenmalige politieke verhoudingen tussen China en Tibet. In die periode werd tevens de Tibetaanse vlag zoals we die vandaag kennen in het leven geroepen, zij het als militaire vlag. De officiële afkondiging herstelde en leverde Tibet een de facto onafhankelijkheid op totdat de inval van het Chinese Volksbevrijdingsleger in 1949 hier een einde aan maakte. Wat volgt is een vertaling van de originele tekst die toen werd uitgegeven.

Ik, de Dalai Lama, meest alwetende bezitter van het boeddhistische geloof, waarvan de titel werd verleend door de heer Boeddha uit het glorieuze land van India, spreek tot u als volgt:

Ik richt me tot alle lagen van het Tibetaanse volk. De heer Boeddha, uit het prachtige land van India, voorspelde dat de reïncarnaties van Avalokitesvara, door middel van opeenvolgende heersers van de eerste religieuze koningen tot op heden, in zouden staan voor het welzijn van Tibet.

Scannen0002 Scannen0003

Sinds de tijd van Genghis Khan en Altan Khan van Mongolië, de Chinese Ming-dynastie en de Qing-dynastie van de Mantsjoe, werkten Tibet en China samen op basis van een patroon-priester relatie. Een paar jaar geleden trachtte de Chinese autoriteiten ons grondgebied in Szechuan en Yunnan te koloniseren. Ze brachten een groot aantal troepen in Centraal-Tibet samen om zogenaamd toezicht te houden op de handelsmarkt. Daarom ontvluchtte ik, samen met mijn ministers, Lhasa richting de Indo-Tibetaans grens. Via telegraaf probeerde ik de Mantsjoe keizer duidelijk te maken dat de bestaande verhouding tussen Tibet en China niet gebaseerd was op ondergeschiktheid van de ene aan de andere maar een patroon-priester relatie inhield. Ik had geen andere keuze dan de grens naar India over te steken want ik werd achtervolgd door Chinese troepen die de intentie hadden me gevangen te nemen, dood of levend.

Scannen0001Bij mijn aankomst in India heb ik verschillende telegrammen verzonden naar de keizer maar zijn antwoord op mijn vraag werd vertraagd door corrupte ambtenaren in Peking. Ondertussen viel het Mantsjoe-rijk uit elkaar. De Tibetanen werden aangemoedigd de Chinezen uit Centraal-Tibet te verdrijven. Ook ik keerde veilig naar mijn rechtmatig en heilig land terug en ben bezig de overgebleven Chinese troepen  in Do Kham, Oost-Tibet, buiten te krijgen. Momenteel vervaagt het Chinese voornemen om Tibet te koloniseren onder de patroon-priester verhouding als een regenboog aan de hemel. Nu dat we opnieuw een periode van geluk en vrede voor onszelf hebben bereikt, ben ik aangewezen om zonder nalatigheid voor iedereen de volgende taken uit te voeren:

1. Vrede en geluk in deze wereld kunnen alleen worden gehandhaafd door het behoud van het geloof in het boeddhisme. Het is daarom essentieel alle boeddhistische instellingen van Tibet in stand te houden, zoals de Jokhang-tempel en Ramoche in Lhasa, Samye en Traduk in zuidelijk Tibet, en de drie grote kloosters, enz.

2. De verschillende boeddhistische scholen in Tibet moeten in een heldere en zuivere vorm worden bewaard. Boeddhisme moet op gepaste wijze onderwezen, aangeleerd en gemediteerd worden. Met uitzondering van speciale personen hebben de beheerders van kloosters geen toestemming om handel te drijven, geld te lenen, vee te verhandelen en/of andermans onderdanen te onderwerpen.

Scannen0004Scannen0005

3. De burgerlijke en militaire ambtenaren van de Tibetaanse regering moeten op een eerlijke wijze belastingen innen en correct omgaan met hun burgers, zodat de belangen van de regering niet geschaad worden bij het uitvoeren van deze taken. Sommige overheidsambtenaren geplaatst in Ngari Korsum, West-Tibet, en in Do Kham, Oost-Tibet, dwingen hun onderdanen om commerciële goederen aan te kopen tegen hoge prijzen en transportkosten te betalen die de opgelegde limieten overschrijden. Huizen en landerijen van de burgers werden in beslag genomen na kleine schendingen van het gemeenschapsrecht. Bovendien werden amputaties van ledematen als straf uitgevoerd. Voortaan zijn dergelijke zware straffen verboden.

4. Tibet is rijk aan natuurlijke grondstoffen maar niet wetenschappelijk geavanceerd zoals andere landen. Wij zijn een kleine, religieuze en onafhankelijke natie. Om de rest van de wereld bij te blijven moeten we ons land verdedigen. Met het oog op vorige invasies door buitenlanders kunnen onze mensen bloot gesteld worden aan bepaalde problemen die ze moeten negeren. Om de onafhankelijkheid  van ons land te beschermen en te behouden moet eenieder op vrijwillige basis hard werken. Onze burgers die in de grensregio’s wonen moeten waakzaam blijven en de regering op de hoogte houden van eventuele verdachte ontwikkelingen via een speciale boodschapper. Onze burgers moeten grote confrontaties tussen de twee naties vanwege kleine incidenten vermijden.

Scannen0006

5. Tibet, hoewel dunbevolkt, is een uitgestrekt land. Sommige lokale ambtenaren en grondbezitters belemmeren, uit jaloezie, de ontwikkeling van beschikbaar land door anderen, hoewel ze het zelf ook niet doen. Mensen met dergelijke bedoelingen zijn vijanden van de staat en onze vooruitgang. Vanaf nu mag niemand verhinderd worden om beschikbare gronden te cultiveren. Grondbelastingen mogen pas geïnd worden nadat drie jaar verstreken zijn. Nadien zal de landbouwer elk jaar belastingen aan de regering en de verhuurder moeten betalen, evenredig met de huur. Het land zal toebehoren aan de landbouwer.

Uw verplichtingen aan de regering en het volk zullen bereikt worden wanneer u alles hebt uitgevoerd wat ik hier heb meegedeeld. Deze brief moet in elke district van Tibet aangekondigd en geplaatst worden en een kopie moet bewaard worden in de archieven van de kantoren in elk district.

Vanuit het Potala-paleis


Bronnen en afbeeldingen:

– Tibetan Paper Money: 10 Srang / 100 Srang
– Tibetan Coins: 1 Sho / 3 Sho / 5 Sho
– National Geographic Magazine September 1934 – Flags of the World
– Tobacco tradingcards ‘Flags of the Nations’ – published in 1936 / 1932 / 1916
– Vertaling uit het Engels door Tamara Foubert
– W. D. Shakabpa,Tibet: a political history, Potala Publications 1984, pag. 246-248
– Afbeeldingen prive-collectie Han vandenabeele

Europese Unie door het vuur voor Tibet?

Derde EU-conferentie ‘Tibet in Flames’ doet hoop in rook op gaan

28 maart – Lobsang Sherab een 20-jarige monnik uit het Ganden Tenpeling klooster in Ngaba steekt zichzelf in brand. Als negenjarige trad hij toe tot een klein klooster gelegen in de provincie Sichuan. Oktober vorig jaar trok de jonge man naar Kirti om er verder te studeren. Twee dagen na zijn  terugkeer in zijn geboortedorp overgiet hij zich met benzine en steekt het vuur aan de lont. Lobsang sterft ter plaatse.

Dezelfde ochtend blaast ook Jamphel Yeshi zijn laatste adem uit. Voor het oog van honderden landgenoten en media koos hij twee dagen eerder voor een laatste daad van verzet in hartje Delhi. De toon voor het bezoek van de Chinese president Hu Jintao aan India was gezet. Jamphel Yeshi haalde de krantenkoppen, de Tibetaanse wijk  werd afgezet, Hu trok zijn schouders op en de wereld draaide door.

Die woensdag werd in de Europese Unie wel stilgestaan bij het stijgende aantal zelfverbrandingen in Tibet, waarvan de teller toen op 35 levens stond (momenteel is dit aantal gestegen tot 51, nvdr). ALDE of de Alliantie van Liberalen en Democraten voor Europa organiseerde de conferentie ‘Tibet in Flames: the unfolding personal and collective tragedy of the Tibetan people’ in het Europees Parlement. Het seminarie was aan zijn derde proefstuk toe en stond onder leiding van Europarlementariërs Edward McMillan-Scott, vice-president inzake Democratie en Mensenrechten, en Kristiina Ojuland, lid van de Estse Hervormingspartij, als moderators van dienst.

Sir McMillan-Scott stak in het verleden zijn steun voor Tibet en de mensenrechten in China – het meest repressieve regime ter wereld, aldus de vice-president – nooit onder stoelen of banken. In 2009 bezocht hij de Tibetaanse hongerstakers van het Youth Congress voor de Chinese ambassade in Brussel. Vorig jaar kwam hij zijn steun betuigen aan Dr. Lobsang Sangay tijdens diens bezoek aan de EU. Hij bracht al meerdere bezoeken aan China en was de eerste politicus die in 1996 Tibet kon bezoeken na een driejarig verbod: “I followed the unfolding tragedy of the Tibetan people ever since. Sinds de Chinese bezetting verloren al 1,2 miljoen Tibetanen hun leven. In het laatste jaar is de situatie nog tragischer geworden met de zelfverbrandingen van meer dan 30 Tibetanen. Gebeurtenissen uit 2011 die volgens Time Magazine de minste publiciteit kregen, en dat blijft zo anno 2012. De beelden van de 27-jarige Jamphel Yeshi in New Delhi waren schokkend. Hij stierf  deze ochtend. Hopefully his sacrifice was not in vain. Daarom vraag ik een minuut stilte uit respect voor zij die zich opofferden, zij zijn geen slachtoffers.

GEEN WOORDEN MAAR DADEN

In het eerste deel van de conferentie ging het panel dieper in op de aard van zelfverbranding en de situatie ter plaatse. Ms Rigzin Genkhang van het Tibetbureau in Brussel vertegenwoordigde de Tibetaanse regering en gaf de aftrap. Ms Genkhang was van mening dat ze net wel het slachtoffer zijn van zes decennia lang Chinees wanbeleid. “Je moet niet ver kijken om de échte oorzaak te zien. Deze jonge mensen zijn geboren en opgegroeid onder de Chinese vlag. Het zijn geen verstotene of terroristen zoals de Chinese overheid beweert. De Tibetaanse regering en Zijne Heiligheid de Dalai Lama betreuren de zelfverbrandingen. Ze hebben verschillende malen opgeroepen om het leven te respecteren en niet over te gaan tot dergelijke extreme acties. Desondanks blijven Tibetanen zichzelf in brand steken. Beijing neemt zijn verantwoordelijkheid niet op zoals het een echte overheid betaamt en duidt de Dalai Lama aan als schuldige. Zijne Heiligheid is deel van de oplossing, niet van het probleem.“ Ms Genkhang onderstreepte de steun van de internationale gemeenschap als uitermate belangrijk voor de Tibetanen en de geweldloze strijd. Tot slot riep ze op voor de aanstelling van een speciale coördinator voor Tibetaanse zaken binnen de EU. Een agendapunt dat al enkele jaren op de tafel ligt maar waar tot op heden weinig gehoor werd aangegeven. Andere panelleden schaarden zich achter deze gedachte.

“Al drie jaar opeenvolgend worden deze seminaries gehouden dankzij de inzet van verschillende EU-parlementariërs. Ik heb de kans gekregen aan alle drie deel te nemen, als spreker of panellid. Daarom zou ik een tussentijdse evaluatie willen maken inzake het verloop en de beoogde doelen: er zijn weinig geboekte resultaten! Aan de ene kant zijn dergelijke initiatieven goed en geven ze de nodige morele steun. Aan de andere kanten lossen zo’n highlevel events weinig verwachtingen in. Sinds 2008 vragen we om een onafhankelijke delegatie naar Tibet te sturen. Vorig jaar werden de fundamenten gelegd voor een dergelijk missie. In Dharamasala hadden de vluchtelingen, Tibetaanse leiders en activisten hoge verwachtingen. Kort daarop werd het bezoek van het EP aan Tibet geannuleerd met als reden: de grote hoogte van het Tibetaans plateau zou gezondheidsproblemen met  zich kunnen meebrengen”, aldus journalist en auteur Roy Strider.

De Estlandse mensenrechtenactivist schreef reeds meerdere boeken over Tibet en is columnist voor ‘Tibet Sun’ en ‘Postmees’, de grootste krant in Estland. Hij woonde een tijdlang in Nepal en reisde uitvoerig door Tibet en India.Ondertussen staken meerdere Tibetaanse monniken, nonnen en burgers zichzelf in brand. Een noodkreet dat niet gehoord wordt. Hoeveel Tibetanen moeten er nog branden vooraleer conferenties overschakelen van woorden naar daden. We hebben het punt bereikt waarbij lobbyen met woorden geen zin meer heeft. We moeten lobbyen met acties. De vraag is niet of de Europese Unie groot of klein is in de wereld maar of ze eigenlijk wel iets kan betekenen. Vandaag moeten we reageren, er is geen tijd meer voor uitstel. Alstublieft, stuur een onderzoekscommissie naar Tibet.” Strider eindigde zijn discours met een passage uit de afscheidsbrief van Jamphel Yeshi.

“My beloved fellow countrymen- inside Tibet and in exile. What I want to convey here is the concern of the six million Tibetans. At a time when we are making our final move toward our goal – if you have money, it is the time to spend it; if you are educated it is the time to produce results; if you have control over your life, I think the day has come to sacrifice your life. The fact that Tibetan people are setting themselves on fire in this 21st century is to let the world know about their suffering, and to tell the world about the denial of basic human rights. If you have any empathy, stand up for the Tibetan people. We demand freedom to practice our religion and culture. We demand freedom to use our language. We demand the same right as other people living elsewhere in the world. People of the world, stand up for Tibet. Tibet belongs to Tibetans. Victory to Tibet!”

DE TAAL VAN VERZET

Lama Jabb groeide op in het noordoosten van Tibet en werkt als onafhankelijk onderzoeker. Hij studeerde en heeft eveneens les aan de Universiteit van Oxford. Lama Jabb plaatste de zelfverbrandingen in een historische context. Volgens Jabb beschouwen velen de recente golf van opstanden als ongezien in de Tibetaanse geschiedenis maar schept het verzet uit de jaren ’50 en ’60 een duidelijk precedent dat vaak over het hoofd wordt gezien. Verzet tegen China is er immers altijd geweest: “De meeste mensen kennen de grote uprising in Lhasa en de vlucht van de Dalai Lama die daar op volgde. Weinig mensen weten dat voor ’59 de provincies Amdo en Kham massaal in opstand kwamen. De ongeregeldheden bereikten een hoogtepunt na de invoering van zogenaamde democratische hervormingen. Maatregelen die het traditionele sociale systeem bedreigden. Dit zijn dezelfde gebieden waar nu de zelfverbrandingen voorkomen. De geschiedenis herhaalt zich. Vijftig jaar geleden vochten de Tibetanen in naam van de dharma en voor hun welzijn. Vandaag klimmen ze op de barricades voor het behoud van hun taal en identiteit. Het falen van het Chinese bestuur is dan ook de oorzaak van de recente golf zelfverbrandingen.”

Vervolgens ging Dechen Pemba dieper in op het internetgebruik  en bloggedrag in Tibet en China. Ze werd geboren in Groot-Brittannië en verhuisde in 2006 naar Beijing om er Chinees te studeren aan de universiteit. Tijdens haar verblijf reisde ze verschillende malen naar Tibet tot ze in 2008 terugkeerde naar Europa.

Momenteel is Dechen Pemba hoofdredactrice van de website ‘High Peaks Pure Earth’ (www.highpeakspureearth.com) , een site die Tibetaanse en Chinese blogs vertaalt naar het Engels. Ze liet weten dat de zelfverbrandingen niet goed gedocumenteerd werden online, mede door de zware internetcensuur. Enkel Woeser vormt hierop de uitzondering met haar blog ‘Invisible Tibet’. Daar rapporteert ze op dagelijkse basis over de verschillende gevallen van zelfverbranding en maakt daarvoor gebruik van de beschikbare berichtgeving uit zowel mainstream media als sociale netwerken. Haar blog is echter niet toegankelijk binnen China, idem voor Facebook en Twitter.

Toch zijn er volgens Pemba verschillende mogelijkheden om zich uit te drukken, namelijk door poëzie en proza. “Via woordspelingen en allerhande metaforen maken Tibetanen hun mening kenbaar op het net. Dan kan je lezen hoe groot het respect is voor hen die hun leven hebben opgegeven. Dergelijke stemmen ontbreken vaak in het internationale debat: de stemmen in Tibet. Helaas zijn veel blogs een kort leven beschoren. In februari dit jaar waren deze en gelijksoortige websites niet meer toegankelijk en van het net gehaald. Maar het leeft. Wij proberen zoveel mogelijk teksten te vertalen zodanig dat ze een groter publiek bereiken. Een van de gedichten over zelfverbranding heet ‘Mourning’ of ‘Rouwen’, geschreven door Sengdor in oktober vorig jaar.

“The sadness of living is more painful than death
Unbearable sorrow turned you all into glowing red skeletons
The mouth quivers with flames
The hands are pierced with flames
Flames burn in the breast
Rosary beads of fire scatter to the ground
Look at the smoke rising from the monastery’s golden roof
Look at the doors of each monk’s cell
In every moment
After a storm bursts on one grassland
Another storm bursts on the other grassland
Following the direction of the wind
Dark shadows move accordingly”

Professor Françoise Robin trok de lijn verder en focuste op de heropleving van de Tibetaanse taal en de protesten die ermee gepaard gaan. Al jaren doet ze onderzoek in Tibet rond de hedendaagse Tibetaanse literatuur, film en het internet. “De Tibetaanse taal heeft een heel lange geschiedenis en het alfabet kent haar ontstaan in de 7de eeuw. Je mag gerust stellen dat het een van de rijkste literaire schatkamers van de wereld is. Taal is een fundament van hun identiteit en civilisatie. Het Chinese beleid heeft aanleiding gegeven tot  twee grote, taalgerelateerde opstanden.

De eerste periode dateert van 2010 toen leerkrachten en leerlingen in Amdo op straat kwamen tegen de aangekondigde ‘tweetalige’ schoolhervormingen. De geplande hervormingen deelde het Tibetaans een ondergeschikte rol toe ten opzichte van het Mandarijns. De schoolgemeenschappen in Gansu en Qinghai eisten respect voor hun identiteit en wensten in het onderwijs het Tibetaans als hoofdtaal. Honderden mensen kwamen op straat. Eind 2011 en begin dit jaar lieten studenten opnieuw van zich horen. Protesten met 500 tot 1000 demonstranten. Dat zijn grote groepen als je weet dat Tibet slechts 2 inwoners per vierkante kilometer kent. Het algemeen ongenoegen en de onrust zorgden ervoor dat ook nu de ‘taalkaart’ werd gespeeld. In die gebieden heerst een sterk gevoel van zelfbewust zijn.

Maar het zijn niet enkel studenten die demonstreren, ook tal van ‘grassroots’ organisaties zijn actief. Zo wordt er binnen verschillende organisaties geijverd om enkel Tibetaans te spreken onder elkaar. Ook op officieel niveau zijn er initiatieven. De Qinghai Nationalities University zendt vrijwilligers naar Hualong om er de lokale bevolking hun taal terug te geven. De regio is hoofdzakelijk moslimgebied maar de bevolking bestaat voor een derde uit Tibetanen, volledig gesiniseerd in de laatste vijf decennia. Al 2000 studenten namen deel aan het project.”

Er ontstaat volgens Professor Robin een groter burgerlijk bewustzijn onder de bevolking wat zorgt voor een tegenreactie van de overheid: organisaties krijgen het aan de stok met officiële instanties, websites worden gesloten en tal van intellectuelen, dichters en ecologisten worden gearresteerd en verdwijnen.

EUROPESE BEPERKINGEN

Daarmee liep de eerste helft van de conferentie op zijn einde. In het tweede deel werd de respons van de EU betreffende de Tibetaanse crisis verder toegelicht door verschillende leden van het Europees Parlement. Kristiina Ojuland leidde het panel in: “Het afgelopen jaar heeft ons parlement via enkele resoluties getracht een sterk signaal te geven omtrent de Tibet kwestie. Toch moet ik toegeven dat de inspanningen langs de kant van de Europese Raad en Commissie niet zo duidelijk en scherp omlijnd zijn. Natuurlijk willen we snel resultaten maar we moeten de capaciteiten van de EU in rekenschap nemen. Het EEAS (European External Action Service, het departement binnen de Commissie dat het crisisbeleid regelt, nvdr.) is nog maar een jaar effectief in werking. We blijven achter de aanstelling van een Tibet-coördinator staan. Ook het idee om een Europese delegatie te sturen, zoals eerder vernoemd, is nog niet volledig dood gebloed. We moeten deze ideeën blijven pushen.”

Eerst kwam de Tibet Intergroup aan bod met Thomas Mann en Eva Lichtenberger, respectievelijk voorzitter en vice-voorzitter. De groepering telt meer dan 100 parlementsleden en zorgt ervoor dat Tibet op de Europese agenda blijft. Vooral Eva Lichtenberger had interessante doch alarmerende commentaren te delen. Naast haar jarenlange participatie in de Intergroup maakt ze eveneens deel uit van de delegatie voor betrekkingen met de Chinese Volksrepubliek. “Dat verbaast sommigen misschien, maar het creëert extra kansen om Tibet aan te kaarten met onze Chinese tegenpartij. Wat ik dan ook doe. Het was in deze hoedanigheid dat ik Tibet bezocht en voor zij die het zich afvragen: we hebben het overleefd! Het is dus absurd om de grote hoogte als excuus te gebruiken. Natuurlijk werd het bezoek in ‘goede’ bannen geleid en China toonde wat ze wenste te tonen. Desondanks waren de problemen niet weg te steken en zichtbaar voor iedereen die het wilde zien.

Een ad hoc delegatie alleen is niet voldoende. Er moeten ook  specialisten inzake mensenrechten aan deel nemen, met kennis van dossiers. De reden waarom we nu de banden aanhalen met de Mensenrechtencommissie, to join forces. Helaas heeft de president van de China-delegatie, hoe zeg ik dit beleefd, weinig oren naar mensenrechten. Dit bevordert de situatie uiteraard niet. De Europese lidstaten kennen een niet geziene angst voor de economische macht van China. De steun voor Tibet binnen Europa staat op een dieptepunt. Er wordt enkel gekeken naar de korte termijn opbrengsten waardoor de Tibetaanse zaak op de achtergrond verdwijnt.

Last but not least was het de beurt aan Dr Gerhard Sabathil, Director for Strategy, Coordination and Analysis. Het panel hoopte dat de aanwezigheid van het EEAS de nodige duidelijkheid zou komen scheppen over de rol van Europa binnen de Sino-Tibetaanse kwestie. De verwachtingen waren dan ook hoog gespannen. “De EU betreurt de situatie in Tibet en het stijgende aantal zelfverbrandingen. We zijn ons bewust van de stijgende repressie en strakke controle in de kloosters. Op een consistente manier brengen we de problematiek ter sprake met de Chinese autoriteiten. Keer op keer kaarten we dit aan, bij elke gelegenheid. Onze bedenkingen worden echter telkens weg gezwaaid. China benadrukt de ontwikkeling en vooruitgang in Tibet en wijst  externe krachten aan als reden van de onrust.

Een speciale coördinator zou geen meerwaarde kunnen betekenen aan de reeds geleverde inspanningen. Dergelijk persoon zou waarschijnlijk geen toegang krijgen tot de regio. Ook de Amerikaanse afgevaardigde is nog nooit toegelaten. We hopen dat de dialoog tussen de gezanten van de Dalai Lama en Beijing terug worden opgestart (het laatste onderhoud dateert van januari 2010, nvdr.). Enkel deze gesprekken kunnen tot een constructieve oplossing leiden. De aanstelling van coördinator is voor ons dus geen streefdoel want we streven naar resultaten. Een afgevaardigde zou China tegen de haren kunnen strijken en het diplomatische proces tegenwerken.”

CHINA LAAT ZICH HOREN

Uitspraken die de nodige reacties los maakten uit het publiek. Het EEAS bleef herhalen dat een aanstelling niet opportuun is en een meerwaarde zou betekenen aan het Tibet-dossier. Misschien moeten ze het dossier nog eens van naderbij bekijken?

Daags voor de conferentie schreef de Chinese staatskrant Xinhua een scherp artikel waarin de Dalai Lama vergeleken werd met Hitler en de Nazi’s. Beschuldigingen die het lijstje van ‘jakhals’ en ‘wolf in schapenvacht’ vervolledigen. Een reactie op recente uitspraken van de Dalai Lama over migratiestop en het belang van de eigen taal. “The remarks of the Dalai Lama remind us of the cruel Nazis during the Second World War” en “How similar it is to the Holocaust committed by Hitler on the Jews!” sprak de officiële website.

Enige tijd later was de Engelse versie van het artikel niet meer te bezichtigen. Vreemd… Ook de zelfverbrandingen werden de ‘dalai clique’ aangewreven, zoals te lezen staat op chinatibet.people.com, eveneens een officiële staatskrant:

“Now it is clear that the self-immolations are nothing but staged scenes directed by the Dalai Lama group, serving
their separatist motive and agenda. In any sense, self-immolation is violent, brutal and extreme, going against human nature, morality and tenets of Buddhism. Reasonable people won’t endorse such behaviors. However, instead of condemning self-immolations, the Dalai Lama honored these innocent victims as heroes and martyrs, glorifying self-immolation as a non-violent means to seek the so-called justice and freedom.”

Ondanks dergelijke uitspraken en 35 zelfverbrandingen later acht Europa het duidelijk niet nodig om extra maatregelen te treffen en houd ze vast aan haar strategie. Tibet blijft een heet hangijzer binnen de wandelgangen van de Europese Unie. Zo warm dat niemand het durft of wil aanraken. Roy Strider sloeg de nagel op de kop met de vraag ‘of de Europese Unie, groot of klein, überhaupt iets kan betekenen.


Text and photo’s © Han Vandenabeele, march 2012

Lobsang Sangay, de politiek opvolger van de Dalai Lama te gast in ons land.

Op 8 augustus legde Dr. Lobsang Sangay de eed af als Kalon Tripa of eerste minister van de Tibetaanse regering in ballingschap. Op deze historische dag droeg de Dalai Lama officieel de politieke macht over aan zijn democratisch verkozen opvolger. Een unieke en opvallende gebeurtenis in de hedendaagse ges
chiedenis van Tibet. In tegenstelling tot zijn voorganger is Lobsang Sangay geen geestelijke maar een academicus en is daarmee de eerste Tibetaan die meer politieke macht heeft dan de spirituele leider. Op 21 november ving Dr. Sangay zijn 12-daagse Europese tournee aan waar hij na een bezoek aan oa. Zwitserland, Frankrijk en Duitsland ook België aandeed.

Het was de tweede maal dat hij Antwerpen bezocht: “Ik ben hier al eens geweest, tijdens de verkiezingscampagne vorig jaar. Toen kon ik geen tijd vrijmaken voor jullie, ik was hier voor de Tibetanen. Deze maal is het uitermate belangrijk dat we kunnen samenzitten. Ik wil jullie dan ook van harte bedanken om hier aanwezig te zijn.” Kalon Tripa Lobsang Sangay is een man die zijn prioriteiten weet liggen maar bescheiden en nuchter blijft: “Toen ik de officiële brief van het ontslag van de Dalai Lama las, moest ik toch even schrikken. De positie van Kalon Tripa kreeg er een enorme verantwoordelijkheid bij. I thought I was going to be under the guidance of His Holiness, was I wrong (lacht).

Hoewel het politieke pensioen van de Dalai Lama geen complete verrassing was, ging er een schok doorheen de Tibetaanse gemeenschap. Meermaals werd de Dalai Lama gevraagd om op zijn beslissing terug te komen, maar tevergeefs. Op 10 maart maakte hij het nieuws wereldkundig en duidde daarmee de eerste minister van de Tibetaanse overheid in ballingschap of de Central Tibetan Administration (CTA) aan als zijn opvolger.

Als jongste en minst ervaren kandidaat behaalde Lobsang Sangay tijdens de voorbereidende verkiezingen – in november 2010 – al een mooie voorsprong tegenover zijn medestanders. Om vervolgens in april het jaar erop officieel verkozen te worden met 55% van de ongeveer vijftigduizend Tibetaanse stemmen. “Toen ik me kandidaat wilde stellen vroeg ik de mening van mijn vrienden. Zij gaven me geen echt hoopvolle raad (lacht). Gezien mijn bekende en gerespecteerde tegenkandidaten kon ik maar beter zorgen voor een stijlvolle exit-strategie. En behalve enkele stemmen van vrienden moest ik niet te veel verwachten. These were thus my trusted friends.

De 43-jarige advocaat werd geboren in India nadat zijn ouders gevlucht waren uit Tibet. Na zijn middelbare school tussen de theeplantages in Darjeerling studeerde hij Engelse Literatuur en Recht aan de universiteit van Delhi. Harvard selecteerde hem vervolgens om met een studiebeurs verder te studeren in de Verenigde Staten. Met een thesis over boeddhisme en mensenrechten behaalde hij zijn master aan de befaamde Amerikaanse universiteit. Zijn doctoraat in 2004 maakte hem de eerste Tibetaan die het zo ver schopte op academisch vlak. Doorheen zijn studies specialiseerde hij zich in de relatie tu
ssen China en Tibet. Zijn ijver en toewijding leverde hem geen windeieren op en hij werd onderzoeker bij de International Commission of Jurist in Genève. Hij organiseerde verschillende conferenties tussen Tibetaanse, Chinese en Westerse geleerden over hedendaags Tibet en publiceerde oa. in Time, Wall Street Journal en Washington Post. In 2007 werd hij door de Asia Society verkozen als een van de beloftevolle jonge leiders van Azië.


Text and photo’s © Han Vandenabeele, november 2011

Onrust en repressie stijgen in de Tibetaanse provincies Amdo en Kham

Het rommelt op het dak van de wereld. In de voormalige Tibetaanse provincies Amdo en Kham doorbrak de stem van verzet de laatste maanden de stilte. Deze gebieden vallen buiten de Tibetaans Autonome Regio (TAR) en worden door China niet erkend als Tibetaans grondgebied.

In de buurt van het Kirti-klooster ontnam op 16 maart de monnik Phuntsok zich van het leven door zelfverbranding. Het is niet de eerste maal dat er slachtoffers vallen in de omgeving van het klooster. Gelegen in de Tibetaanse Autonome Prefectuur Ngaba – de voormalige Tibetaanse provincie Amdo – staat Kirti gekend als een van de grootste en invloedrijkste kloosters van de regio, met een sterk gevoel van Tibetaanse identiteit. Precies drie jaar eerder opende de Chinese People’s Armed Police het vuur op vreedzame en ongewapende demonstranten. Er vielen toen minstens zeven doden en meerdere gewonden. In 2009 stak Tapey, eveneens monnik in Kirti, zichzelf in brand uit protest tegen het Chinese beleid.

De dood van de 20-jarige Phuntsok veroorzaakte een golf van paniek en verhoogde de spanning in de regio. Honderden monniken en leken kwamen op straat uit solidariteit met de overleden monnik. Uit angst voor verdere onlusten werd het klooster hermetisch afgesloten door een blokkade in de vorm van een muur en prikkeldraadomheining. Zwaar bewapende patrouilles houden het klooster de klok rond in de gaten en elke vorm van communicatie met de buitenwereld is verboden. Door de blokkade komt de toelevering van water en voedsel voor de 2500 monniken in het gedrang.

De Chinese patrouilles gebruiken deze incidenten naar aloude gewoonte als een legitieme manier om Tibetanen te arresteren en zonder eerlijke vorm van proces te berechten. Volgens bepaalde bronnen hebben al enkele honderden monniken Kirti verlaten en zijn minstens 300 onder hen gearresteerd. Verschillende monniken werden reeds berecht en veroordeeld tot meerdere jaren opsluiting.

Bovendien worden er verschillende Tibetaanse burgers uit de lokale gemeenschap vermist, onder wie de jongere broer en een oom van de monnik die zichzelf in brand stak. De monniken worden onderworpen aan een rigoureuze patriottische heropvoedingscampagne, waar ze de Chinese grondwet, het strafrecht en regels voor religieuze zaken moeten bestuderen. Tot nu toe zijn de oudere monniken er in geslaagd de gemoederen te kalmeren, maar naarmate de bezetting voortduurt heerst er angst voor een verdere escalatie. De gebeurtenissen in het Kirti-klooster lieten ook de internationale gemeenschap niet onberoerd. De Europese Unie veroordeelde China’s aanpak.

Ook in Kardze, in de oostelijke regio van Kham, kwamen Tibetanen op straat om hun ongenoegen te uiten. Tijdens de heilige boeddhistische maand van Saka Dawa kwamen monniken en nonnen op vreedzame wijze de straat op en scandeerden slogans voor de terugkeer van de Dalai Lama en een vrij Tibet. De protesten werden hardhandig neergeslagen en zette Beijing er toe aan een enorme troepenmacht in de regio te stationeren. Ondanks de opgelegde restricties in Kardze vierden duizenden Tibetanen de 76ste verjaardag van de Dalai Lama op 6 juli. Enkele nonnen werden ondertussen veroordeeld tot drie jaar cel voor hun aandeel in de protesten.


Text and photo’s © Han Vandenabeele, juli 2011

Belgische VN rapporteur benadrukt het belang van Tibetaanse nomaden

Het behoud van de nomaden en hun levenswijze werd ook nog eens onderstreept door Olivier De Schutter, speciale rapporteur van de Verenigde Naties inzake het recht op voedsel. Naast zijn functie bij de VN is Olivier De Schutter ook actief in de Mensenrechtenraad van de Verenigde Naties en doceert hij Europees recht en rechtstheorie aan de Katholieke Universiteit Leuven. Tijdens zijn bezoek van 15 tot 23 december 2010 reisde de VN rapporteur op officiële uitnodiging door China. In zijn rapport verklaarde hij dat China in de laatste 30 jaar gigantische economische en sociale vooruitgang heeft geboekt. Miljoenen mensen werden uit de armoede getild (van 652 miljoen tot 135 miljoen tussen 1981 en 2004). Toch staat China nog voor grote uitdagingen.

“These challenges include improving the situation of people living in rural areas and the situation of rural migrant workers, improving security of land tenure and access to land, making a transition towards more sustainable agriculture, and addressing the areas of nutrition and food safety.”

Hoewel de voedselzekerheid enorm verbeterde benadrukte De Schutter dat het recht op voedsel uit vier aanvullende componenten bestaat. Om beschikbaarheid te garanderen moet er voedselveiligheid zijn op nationaal niveau. Daarop moet het voedsel toegankelijk zijn voor alle – ook kwetsbare – regio’s. Daarnaast moet er voldoende aandacht gegeven worden aan de toereikendheid van het voedsel, de voedingswaarde. Tot slot moet het voedselsysteem duurzaam en toekomst gericht zijn.

“At the same time, the massive transition of the Chinese economy and society over the past generation, as well as the threats represented by land degradation and climate change, have brought about their own challenges. Industrialization and urbanization increase pressure on farmland. Since 1997, China has lost 8.2 million hectares of arable land due to urbanization and forest and grassland replanting programmes… This shrinking of arable land represents a major threat to the ability of China to maintain its current self-sufficiency in grain.”

Hij maande de Chinese overheid aan hun politiek inzake nomaden en herders te herzien. Door allerhande beperkingen hebben de nomaden geen andere optie dan de verkoop van hun dieren en zich te hervestigen. Hij hoopt dan ook dat China investeert in de rehabilitatie van de graslanden en in dialoog gaat met de nomaden.

“Nomadic herders in Western Provinces and Autonomous Regions, especially in the Tibet (Xizang) and Inner Mongolian Autonomous Regions, are another vulnerable group. The Grassland Law adopted in 1985 both in order to protect grassland and in order to modernize the animal husbandry industry towards commodification has now been complemented by a range of policies and programmes, including ‘removing animals to grow grass’ and ‘returning farmland to forest’.”

“These programmes seek to address the degradation of pasture lands and control disasters in the low lands of China. They include measures such as grazing bans, grazing land non-use periods, rotational grazing and accommodation of carrying capacity, limitations on pastures distribution, compulsory fencing, slaughter of animal livestock, and the planting of eucalyptus trees on marginal farmland to reduce the threat of soil erosion. While there is little doubt about the extent of the land degradation problem the herders should not be put in a situation where they have no other options than to sell their herd and resettle.”

“The Special Rapporteur encourages the Chinese authorities to engage in meaningful consultations with herding communities, including in order to assess the results of past and current policies, and examine all available options, including recent strategies of sustainable management of marginal pastures. He also encourages the Chinese authorities to invest in rehabilitating pasture, and to support remaining nomads with rural extension. The potential of livestock insurance programmes should also be explored, as tested successfully in Mongolia. Such programs, which pay nomads to restock and recover after a major disaster, encourage nomads to keep herds at much smaller scale as they would not fear losing their herding activity after such disasters if covered by such insurances.”

Het recht op voedsel is misschien een atypisch voorbeeld van mensenrechten. Naast politieke en civiele rechten van individuen definieert de VN ook het recht op voedsel, wat eveneens een recht op land impliceert. De collectieve rechten van 2.5 miljoen nomaden die gedwongen worden te verhuizen worden geschonden. De missie vond plaats tijdens het goedkeuringsproces van het 12de vijfjarenplan van de Chinese Volksrepubliek.


Bronnen:

1. http://www.rsfood.org
2. text and photo’s © Han Vandenabeele, juli 2011

“Nomaden hebben het Tibetaanse plateau leefbaar gemaakt, alleen zij weten hoe het moet”

Tibet-activist en academicus Gabriel Lafitte over de noodzaak van verantwoorde ontwikkeling in Tibet

In maart keurde het Chinese Volkscongres het nieuwe vijfjarenplan goed, een reeks economische doelstellingen dat aan zijn 12de editie toe is. Voor het eerst gelanceerd in 1953, kort na de oprichting van de Volksrepubliek, creëerden de doelstellingen doorheen de decennia zowel voorspoed als catastrofes, zoals het tweede vijfjarenplan of de Grote Sprongvoorwaarts. In de volgende vijf jaar zal Beijing zijn pijlen voornamelijk richten op een ecologisch verantwoorde economie, kernenergie en meer sociale gelijkheid. Hoog op de agenda staat ook het terugdringen van broeikasgassen met 17 procent. China neemt dan ook een vijfde van de wereldwijde uitstoot voor haar rekening en ondertekende – net zoals de VS – het Kyoto-protocol niet. Daarnaast moet de binnenlandse consumptie gestimuleert en de import afgeremd worden. Ander belangrijk punt is het verkleinen van de sociale ongelijkheid – uit angst voor sociale onrust misschien – waardoor de verstedelijking moet aangewakkerd worden. Dit gaat gepaard met de creatie van 45 miljoen jobs en de constructie van 36 miljoen woningen voor families met een laag inkomen. De komende vijf jaar zijn volgens premier Wen Jiabao dan ook van cruciaal belang voor de economische transformatie van moederland China.

Enkele weken later – op 1 april – vond in Brussel een seminarie plaats waar het vijfjarenplan uit de doeken werd gedaan voor een internationaal publiek. Onder de aanwezigen bevond zich de Australische academicus en Tibetoloog Gabriel Lafitte. Als independent scholar en public policy analyst werkt hij al meer dan 30 jaar met Tibetanen en schreef tal van artikels en publicaties over geschikte ontwikkelingsmodellen voor Tibet, de exploitatie van grondstoffen, nomaden en urbanisatie. Als expert inzake milieu en ontwikkeling is hij dan ook een veelgevraagde gastspreker en -schrijver. Naast een professionele carriere als docent Aziatische studies aan de universiteit van Melbourne, waar hij recent op pensioen ging, vervult Gabriel Lafitte reeds meerdere jaren de rol van consulent van de Environment & Development Desk (EDD). Het EDD is het departement van de Tibetaanse Regering in Ballingschap dat milieu en ontwikkeling in Tibet monitort en de publieke opinie hierover informeert. Diezelfde 1 april, in de late namidag, hadden wij een onderhoud met Gabriel in het Tibetbureau in Brussel. Bij zijn intrede stak hij meteen van wal.

“Er was een grote diplomatieke delegatie uit China te gast in Brussel met als doel de ‘verkoop’ van hun nieuw jarenplan. Niet alleen aan EU-parlementariërs maar ook aan politieke analysten, journalisten en allerhande inlichtingenbureaus, al heb ik geen flauw idee over welke inlichtingen het ging (lacht). Ik had de mogelijkheid, wat de meeste Tibetanen nooit zullen krijgen, om een vraag omtrent Tibet te stellen aan een Chinese minister. Dergelijke kansen zijn me dierbaar. Maar je kent hun typische antwoorden èn toch zei hij iets interessant. Mijn vraag sneed het thema ‘water’ aan: China gebruikt water uit Tibet zonder de Tibetanen hiervoor te compenseren. Hij erkende dat de gebieden – en dus de mensen die hun voordeel halen uit het water – lager liggen dan het Tibetaanse plateau. Die manier van denken komt meer en meer voor in het debat rond klimaatsverandering en conservatieprojecten. In theorie noemen ze dit Payment for Environmental Services. Als ik mijn bossen en rivieren puur en niet-ontwikkeleld wil houden en mijn buurman plukt daar de vruchten van, dan moet daar iets tegenover staan. In de praktijk is dit niet zo simpel en moet er nagegaan worden hoe het mechanisme in elkaar zit: wie betaalt, wie incaseert… het roept vele vragen op. Maar het is een goed teken dat die Chinese minister het argument aanhaalde.”

“Ik heb juist een week Berlijn en enkele dagen Kopenhagen achter de rug. Nu doe ik Brussel aan en er volgen nog London en Wenen. Ik ben continue aan het spreken over milieu en ontwikkeling. De laatste 12 jaar werk ik op de EED in Dharamsala. Elk jaar ga ik voor enkele maanden naar India en werk er samen met de nieuwe generatie jonge Tibetanen. Zij moeten de wereld inlichten over Tibet hoewel ze geboren zijn in ballingschap. Ze hebben de kans niet om Tibet te bezoeken, wat het extra moeilijk voor hen maakt. In het begin was ik van plan te helpen met het zoeken naar inkomsten en het analyseren van rapporten. Iedereen op het bureau heeft minimum een universitair diploma uit India en vaak nog een tweede aan een westerse universiteit behaald. Een zeer mooie verwezelijking van deze generatie. Het enige probleem is dat ze gewoon waren essays te schrijven maar om een groot publiek te bereiken moet je schrijven met een zekere passie, with heart. Uiteindelijk werd een deel van mijn job hen aan te moedigen hun teksten meer te Tibetaniseren (lacht).”

Nomaden

“De meesten denken bij Tibet aan steden zoals Lhasa, de potala en de kloosters maar er is weinig urbanisatie in Tibet. In de 14de en 15de eeuw waren zelf kloosters traditioneel gezien tenten. Als je vandaag in Tibet rondrijdt en een berg overgaat zie je vaak maar een gebouw in de vallei, een klooster. Het maakt geen deel uit van een stad en bevindt zich ver weg van de drukte en het verkeer. De gebouwen staan geïsoleerd met enkel wat nomadententen in de nabijheid. Het is goed om mensen er aan te herinneren hoe het Tibetaanse landschap er uitziet.”

“Het zijn deze graslanden die volgens China in verval zijn geraakt en de oplossing voor dit probleem is het verplaatsen van nomaden. Archeologen hebben ontdekt dat nomaden al 9000 jaar in Tibet wonen. Dus met uitzondering van de laatste vijftig jaar, they seem to be doing alright. Volgens het 12de vijfjarenplan zullen ze allemaal verdwenen zijn tegen 2013. Daarom moeten we nu iets ondernemen en daarom ben ik in Brussel.”

Op het Tibetaanse plateau leven 2.5 miljoen nomaden die gedwongen worden zich te vestigen in barakken en betonenen blokken. Dit proces verloopt op een gigantische schaal. In the middle of nowhere springen dergelijke nederzettingen als paddestoelen uit de grond. In hun nieuwe omgeving zijn hun traditionele skills compleet nutteloos en China voorziet niet in aangepaste scholing. Mensen gaan van een betekenisvol naar een betekenisloos leven en dit met alle gevolgen vandien: alcoholisme, huishoudelijk geweld… kortom vernielde levens. Het gaat hier om een mobiel volk en het is juist die mobieliteit dat hen in staat stelt duurzaam te leven.”

“Nomaden hebben niet de know-how voor een stadsleven. Je kunt mensen niet zomaar veranderen en zeker niet op die manier. Weet, ik ben Australiër en het beleid doet met sterk denken aan de manier waarop wij vroeger de aboriginals behandelden, 100 jaar geleden.Toen zeiden we ook dat het voor hun eigen goed was. Jullie mensen zijn aan het uitsterven, jullie kunnen niet overleven in de woestijn. Gelukkig is er veel veranderd. Nu zouden we ze niet verplaatsen maar met hen samenwerken, met de nodige finaniciële steun en technische hulp. De nomadenkinderen zijn de toekomst van Tibet, maar het is een uitzichtloze.”

“De Chinese propaganda machine doet dan ook het nodige om de nomaden een aangenaam leven voor te spiegelen. De posters en affiches adverteren comfort: mooie woningen met elektriciteit, negen jaar basisonderwijs voor de kinderen en toegang tot de moderne economie. Een heel nieuwe en spannende wereld die voor hen opengaat. In realiteit zijn er heel veel settlements waar er geen school is en het enige publieke gebouw is een politiekantoor. Sommigen vallen mee, bij anderen is de situatie zeer triestig. Het varieert erg en er zit geen rechtlijnigheid in hun aanpak en beleid. In de jaren ’80 waren er nochtans mobiele scholen. Vroeger begreep men dat het niet noodzakelijk was de nomaden te settelen om de kinderen van een opleiding te voorzien. In Mongolië, ten tijde van de Sovjet-Unie, bereikten de nomadenkinderen een niveau van ongeveer 100% geletterheid. Er werd zwaar geïnvesteerd in onderwijs zoals goede kostscholen en een schoolrooster ingedeeld volgens het leven van de nomaden.”

Wetenschappelijk bewijs

“China heeft wetenschappelijke onderzoekcentra verspreid over het Tibetaanse plateau op plaatsen waar de kwaliteit van het gras zeer slecht is. Die gebieden worden nauwkeurig afgebakkend en dieren mogen er niet meer grazen wat resulteert in meer gras. Ze formuleren dit op de typische marxistische manier: de dialectiek tussen gras en dieren. Hoe meer dieren je hebt, hoe minder gras en omgekeerd. Tibetanen zien dit anders en zijn er altijd in geslaagd evenwicht te behouden.”

“Volgens de Chinezen zijn nomaden primitief, dom en ongeciviliseerd. Vanuit Chinees standpunt begint beschaving op de graslanden door het gras naar de dieren te brengen. Omgekeerd ben je primitief en een slaaf van de natuur. De samenleving begint wanneer je plant, oogst, voorraad opslaat en dieren gevangen houdt. Dit is de allereerste stap op de lange ladder naar beschaving en – uiteraard – staat bovenaan de communistische partij als voorbeeld voor iedereen. Beijing is geobsedeerd door het woord ‘beschaving’. Tijdens de briefing vandaag kwam het constant aan bod. Nu streven ze vooral naar ‘ecologische’ beschaving. Hun doel de beste te zijn is nogal dominerend (lacht).”

“De meeste grote internationale organisaties blijven weg van dergelijke projecten en geven zeker geen rechtstreekse steun. In het verleden zijn er wel enkele bedrijven op een negatieve manier betrokken geweest. Zo financieerde een Duitse firma de vergiftiging van heel wat dieren op de graslanden zoals marmotten en stokstaartjes. Volgens Chinese wetenschappers zijn dergelijk ongedierte een oorzaak van de degradatie van de graslanden. Internationale wetenschappers beweren juist dat ze een gevolg of een symptoom zijn van verval. Volgens hen zijn die bepaalde dieren keystone species en staan ze in het centrum van het ecosysteem. Ze eten de wortels in de grond maar zorgen door het omwoelen dat er lucht in de aarde komt. Maar als je hen vergiftigd zullen grote dieren zoals wolven, beren en gieren ook vergiftigd worden. Er is gelukkig weinig internationale betrokkenheid hierbij maar aan de andere kant is er ook weinig internationale interesse voor dit onderwerp.”

“De nomaden hebben altijd in evenwicht met hun omgeving geleefd waardoor de impact op het eco-systeem gering was. Als mobiel volk maakten ze extensief gebruik van het land: ze gebruikten alles behalve de meren en de bergtoppen boven de sneeuwlijn. China koos voor een intensief landgebruik: urbanisatie, treinen, industrie… kortom geconcentreerde ontwikkeling. Gebieden zonder menselijk nut moeten ontvolkt worden. Op het Chinese binnenland in mindere mate en heb je nog steeds grote boederijdorpen.”

“De nomaden hebben het Tibetaans plateau leefbaar gemaakt doorheen de eeuwen en zij zijn de enigsten die weten hoe ze dat moeten doen. Tibet moet terug een beschermd gebied worden. Dit is ook wat de Dalai Lama in 1989 in Straatsburg verkondigde. Hij verklaarde dat Tibet een refuge of toevluchtsoord moest worden voor de wereld. Een plaats dat ‘natuurlijk’ moet blijven en tegelijk een mooie economische toekomst zou hebben met toeristen van over de hele wereld.”

Global warming

“China heeft zich altijd terughoudend opgesteld tegenover internationale verdragen over broeikasgassen, de uitstoot van koolstofdioxide en vervuiling. Volgens Chinese wetenschappers heeft de opwarming van de aarde ook zijn voordelen. Als je hedendaags China opdeelt in verschillende klimaatzones dan vermindert de vegetatie naarmate je dichter bij Tibet komt. Chinese studies wijzen aan dat bij een klimaatstijging van 4 graden -hoewel er internationaal wordt gestreeft voor een maximale stijging van 2 graden – Tibetaanse gebieden in aanmerking zouden komen voor agricultuur. Zelfs met een daling van 10 procent regenval dan nog zou Tibet uiterst geschikt zijn voor Chinese agricultuur.”

“Opeens zou Tibet ‘beschikbaar’ zijn, wat zeer belangrijk is in het Chinese denken. Van alle 55 nationale minderheden zijn de Tibetanen samen met de Oeigoeren uit Xinjiang de enige twee die nog niet geassimileerd zijn. De Tibetanen zitten als een visgraat vast in de keel van China, die niet in staat is ze door te slikken of er vanaf te geraken. Een pijnlijke zaak voor alle partijen en niemand weet wat te doen. Een van de fundamtale redenen waarom China er nog niet in slaagde Tibet volledig te absorberen is het falen van hun klassieke strategie. Bij de kolonisatie van Binnen-Mongolië, maar ook in de 18de en 19de eeuw tijdens de verovering van Sichuan en Yunnan, gebruikten ze een dubbelledige aanpak: soldaten en boeren. Ze stuurden hun soldaten om te veroveren en hun boeren om voedsel te voorzien. De boeren creëerden een Chinese bevolkingslaag met een eigen markt, een zelfbedruipende economie voor de Chinese kolonisten. Er is een groot verschil tussen veroveren en heersen. Veroveren kan vanop het paard maar om echt te heersen moet je afstappen en iets doen. Alleen in Tibet was die strategie niet succesvol. Om simpele klimatologische redenen. Het is gewoon te koud in Tibet voor Chinese agricultuur. In de jaren ‘50 probeerden de Chinezen verschillende soorten gewas te planten maar alles mislukte, met een ongeziene hongersnood als gevolg.”

“Als je kijkt welke invloed de klimaatsveranderingen nu reeds op Tibet hebben dan is dat rampzalig. Zo is er in de maanden september en oktober al een stijging in neerslag. Dat is de de periode van het oogsten. Teveel neerslag kan leiden tot het rotten van de oogst. De stijging van het klimaat zorgt er weer voor dat de permafrost sneller begint te smelten. Normaal begint dit in de lente, wanneer de wortels in de aarde schieten en het ijs omgezet wordt in water. Wanneer dit proces vroeger start is het water reeds gesmolten voordat de wortels groot genoeg zijn. Op deze manier zullen de vele draslanden – China noemt ze moerassen – die Tibet rijk is stilaan verdwijnen.”

Water

“Volgens Chinese berekeningen zit er dankzij de opwarming van de aarde nog een giganische bonus aan te komen dankzij de smeltende gletsjers. Voor de rest van de eeuw zou dit een stijging van zeker 20 procent meer water met zich meebrengen. Waarom zouden ze verdragen moeten ondertekenen om het klimaat onder controle te krijgen? China als grote vervuiler kreeg natuurlijk al de nodige kritiek van de internationale gemeenschap. Daarop creëerden ze tal van groene zones en nationale parken… die allemaal in Tibet liggen. Het beschermd gebied in Tibet is groter dan alle nationale parken in China samen. Aan een kant is dit goed nieuws want en deel daarvan moet beschermd worden. Zoals de Chang Tang, een woestijn op grote hoogte dat niet bewoond is en waar de dieren in de zomer hun jongen komen baren. Maar China heeft het beschermd gebied enorm uitgebreid met een regio waar alle grote rivieren beginnen en waar de nomaden wonen. Voor hen is het wetenschappelijk noodzakelijk om alle nomaden te verplaatsen. Om meer gras te laten groeien en de watervoorziening van China te beschermen.”

“Je hebt nog een andere regio in de provincie Yunnan waar de Three Parallel Rivers stromen. Je vindt er de Yangtze en de meest internationale rivier van Azië, de Mekong, terug. China overtuigde Unesco ervan de regio te erkennen als werelderfgoed maar pakte het slim aan. Enkel de diepe dalen waar de rivieren in stromen werden beschermd, de feitelijke rivierbedding niet. Daar worden nog steeds hydrodammen gebouwd. De constructie van dammen in Tibet is aan haar tweede hoogtepunt toe. In de jaren ‘60 vond de eerste piek plaats maar weinig mensen weten dit. In die periode was China compleet paranoïa en zag overal vijanden waaronder Amerika en de Sovjet-Unie. Ze kozen Tibet uit als minst bereikbare plaats voor de andere grootmachten. Als voorbereiding op een derde wereldoorlog voltrok zich een ware industriële en militaire revolutie in Tibet. Het grootste meer van Tibet vormde het bouwwerf voor de nucleaire raketten van hun duikboten. Dat is nauwkeurig vastgelegd door Amerikaanse historici. Meer zelfs, wat de Chinezen vroeger ‘Atomic city’ noemden is nu een gigantische attractie. Uiteraard niet voor westerlingen, maar voor patriotische Chinezen. Er is een grote markt voor dergelijk ‘rood’ toerisme.”

Mijnbouw

“In het 12de vijfjarenplan neemt ook mijnbouw een prominente plaats in. Hoewel dit reeds op grote schaal voorkomt staan er drie specifieke mijnen aan te komen, allemaal koper en goud. De mijnen bevinden zich in de omgeving van de grootste steden van de Tibetaans Autonome Regio: Shigatse, Chamdo en Lhasa. Het gaat hier over een sterk ontwikkelde mijnindustrie. Niet alleen zal er voor miljoenen tonnen opgehaald worden maar de sites zijn ook voorzien van een smelterij waar alles chemische geconcentreerd zal worden tot puur metaal. Dit gebeurt met de hulp van een Canadees bedrijf dat medeëigenaar is. Dergelijke industrie zorgt uiteraard voor veel afval. De rijkste opslagplaatsen in de wereld bevatten minder dan 1 procent koper of nog minder voor goud. Per definitie moet je 100 ton stenen opgraven, vervolgens vermalen tot poeder en gedurende een week chemisch koken om een concentraat te verkrijgen dat uit 25 procent koper bestaat. Gigantische hoeveelheden elektriciteit zetten het concentraat om in puur metaal. In de gesteenten zitten ook grote hoeveelheden lood en zink die niet gerecupereerd worden. Je blijft dus zitten met afval van zware metalen dat in de omgeving wordt begraven lang nadat de werken zijn afgelopen. Het ergste is dat al de opslagplaatsen zich in een straal van 5 kilometer van de Yarlung Tsongpo bevindt, op de rand van Tibets grootste rivier. Voordat het mijnen van start ging hebben wetenschappers van de universiteit van Oost-Finland het water van verschillende rivieren getest. Ze concludeerden dat er op natuurlijke wijze al veel zware metalen in het water zitten want Tibet is een jong land dat nog steeds aan het rijzen is.”

“Naast goud en koper wordt er ook op grote schaal lithium ontgonnen. Jaarlijks wordt er 1000 ton lithium gerecupereerd uit de droge zoutmeren voor de productie van mobiele telefoons, digitale camera’s, raketten en zelfs antidepressiva. Zo is er een Chinees bedrijf dat zich toelegt op de bouw van elektrische wagens, waar je veel batterijen en dus lithium voor nodig hebt Het bedrijf kondigde aan dat ze over een monopolie beschikte van een zoutmijn in het verre westen van Tibet. Een zeer ontoegankelijk gebied. Je zou even goed zout kunnen gaan winnen op de Noordpool. Zo zijn ze zelfs in geslaagd hun aandeelprijs op de Hongkong Stock Exchange op te krikken. In de zoutmeren van Qinghai is het probleem veel erger. Het klimaat wordt droger en zorgt voor de verdamping van het water wat resulteert in gewoon zout. Het zout kan kristaliseren op verschillende manieren wat kan leiden tot sodium, magnesium en potassium, de basis van chemische meststoffen. Zout is niet alleen noodzakelijk voor menselijke voeding maar is eveneens een basiscomponent in de plastiekproductie. Samen met olie en gas zorgt dit ervoor dat alle ingrediënten voor een petrochemische industrie aanwezig zijn. En Tibet heeft een giganistche petrochemie, ook al willen de meeste westerlingen daar niets over weten! We hebben graag een romantisch beeld van Shangri la.”

Wereldbank & Nationale Geheime Dienst

“Naar aanleiding van het 9de vijfjarenplan had China een waslijst van verbeteringen opgesteld voor het wegwerken van de armoede. Ze overtuigde de Wereldbank een project te financiëren: de hervestiging van 60.000 moslims in de provincie Qinghai. In een afgelegen gebied, waar olie en zoutmijnen aanwezig zijn, planden ze een dam waardoor irrigatie mogelijk zou worden zodanig dat een grote groep Han Chinezen er een nieuw leven konden stichten. De Wereldbank wist niet dat het over een etnisch Tibetaans gebied ging want het maakte geen deel uit van de TAR. De Tibetanen konden dit niet zelf tegenhouden. Daarom moest een groep westerlingen dit onderzoeken. We hebben de Wereldbank geconfronteerd en hoewel ze vastberaden waren om het project te steunen begon de twijfel toe te slaan. Het was dan ook een controversieel plan van China en er kwam een compromis. In theorie gingen ze doorgaan met het project maar in praktijk moest er ter plaatse onderzocht worden. Ze legden de nodige druk op China en een onderzoekscommissie zou toegelaten worden en met de lokale bevolking kunnen praten.”

DSC_0008 - kopie

“We waren met drie personen, waaronder een Amerikaanse onderzoeker en een Tibetaanse vriend als lokale gids. Het was een zeer moedige beslissing van hem om zich kandidaat te stellen als tolk, wetende wat de risico’s konden zijn. Ik had hem 24u bedenking gegeven maar hij wilde enkel weten of we succesvol gingen zijn. Ik verzekerde hem dat de rest van de wereld zeker op de hoogte ging gebracht worden en dat we het project konden tegenhouden. Hij twijfelde geen minuut. Dus samen gingen we op missie naar China goed wetend dat de kans bestond dat de Chinezen hun beloftes niet gingen nakomen. We hebben het zeer openlijk aangepakt, ze wisten dat we kwamen en… natuurlijk arresteerden ze ons. Ik heb het plezier gehad om zeven nachten door de Chinese nationale geheime politie ondervraagd te worden.”

“Er werd me constant gevraagd waar ik exact geweest was sinds mijn aankomst in China. Telkens opnieuw om me uit te putten en telkens probeerden ze me te betrappen op tegenstrijdigheden. Uiteindelijk waren ze daar niet in geïntereseerd. Belangrijker waren mijn activiteiten in de Australische Tibet Support Group. Ik had zogezegd het verkeerde visa, was geen officiële afgevaardigde van de Wereldbank en had een verboden plaats gezien. We waren geen toeristen want we stelden te veel vragen en hadden daarom een journalisten visa nodig. Onze chauffeur – die ons toegewezen was – had ons langs een gevangenis gereden waardoor we een verboden plaats hadden gezien. Ik wou gerust schuldig pleiten want als westerling kunnen ze me alleen het land uitzetten. Ik had geen angst voor martelingen hoewel ze zeiden dat ze alles konden doen wat ze wilden. Was ik een Tibetaans, ik zou het echt geloven. Ik heb een klein beetje ervaren wat vele Tibeanen meemaken. Mijn Tibetaanse vriend, die nu in Dharamsala woont en werk voor Wildlife Trust India, is zeer bekwaam en intelligent en we hadden een strategie afgesproken in geval van arrestatie. Het was zeer simpel en de Chinezen zouden het wel aanvaarden: play stupid. Op een gegeven moment waren ze ons beu en werden we buitengezet. Mijn Amerikaanse vriend heeft ernstig geleden tijdens de ondervraging. Uiteindelijk viel hij uit het raam van de derde verdieping. Onze inspanningen zijn niet voor niets geweest en de Wereldbank zette het project still. Tibetanen in Tibet zien dit als een van hun grootste overwinningen. Het toont aan dat TSG en Tibetanen in Tibet succesvol kunnen zijn tegen Beijing.”


Bronnen en achtergrondinformatie:

1. Wie meer wil weten over het lot van de Tibetaanse nomaden en de ontwikkelingen in Tibet kan terecht op www.rukor.org. “Rukor is een woord dat zelfs veel Tibetanen niet kennen. Het wordt enkel gebruikt door de nomaden die daarmee een cirkel van tenten bedoelen. Het is een traditionele manier van beslissingen nemen. Als je kijkt hoe China te werk gegaan is met de nomaden, zit je tussen extremen. Van communes tot individuele gezinnen. Rukor is de middenweg. Voor Tibetanen is er altijd een Middle Way,” aldus Gabriel Lafitte. Extra informatie vind je ook terug op www.tibet.net waar rapporten van het DIIR terug te vinden zijn.
2. text and photo’s © Han Vandenabeele, juli 2011

Voorzitter NDPT te gast in ons land

We ontmoetten Chime Youngdung in Brussel-Centraal tussen zijn vele afspraken door. Chime, voorzitter van de National Democratic Party of Tibet (NDPT) was te gast in België van 21 tot 27 juni. Op vraag van en gecoördineerd door United Nations for a Free Tibet (UNFFT) bezocht Chime gedurende een maand zes verschillende Europese landen: Duitsland, Spanje, Frankrijk, Zwitserland en Oostenrijk. Tijdens zijn verblijf aan ons land had Chime een druk gevuld agenda. Naast enkele vergaderingen met oa Vrienden van Tibet, les Amis du Tibet Luxembourg en Tashi Wangdi van het Tibetbureau in Brussel sprak hij voor de Tibetaanse gemeenschap en de Tibet Intergroup in het Europees Parlement. Later op de week vond er een onderhoud plaats met vertegenwoordigers van drie Belgische politieke partijen (Ward Kennes van CD&V, Eva Brems van Groen! en Rik Verwaest van N-VA). Tijdens deze Europese tournee deed Chime uiteenzettingen over de NDPT, de opkomende verkiezingen en het belang van democratie.

“De Europese tour heeft een tweeledig doel. Aan de ene kant is het – uiteraard – belangrijk om meer ruchtbaarheid te geven aan
onze partij, National Democratic Party of Tibet (NDPT), en voeren we campagne voor onze kandidaat parlementariërs en eerste ministers. Maar aan de andere kant is het ook belangrijk om de Tibetanen in Europa te sensibiliseren over de aankomende verkiezingen en het belang van een democratisch systeem.“

“De komende verkiezingen zorgen voor de nodige spanning en opwinding onder de Tibetaanse bevolking. Nieuwe leiders kiezen betekent ook nieuw vertrouwen opbouwen. Daarom voeren we discussies aan en moedigen we ze verder aan. Of je nu kiest voor middenweg of rangzen (onafhankelijkheid, nvdr), het belangrijkste is dat je weet waar ze voor staan. Beide opties willen op hun manier het Tibetaanse volk steunen. Zijne Heiligheid de Dalai Lama streed al het grootste deel van zijn leven voor Tibet. Hij is onze leider en we geloven in hem. Daarom blijven we achter zijn middenweg staan. Anderzijds leven we – op initiatief van de Dalai Lama – in een democratie en hebben we recht op onze mening. Zo is het mogelijk om ook rangzen op tafel te leggen en te bespreken. Sommige mensen hebben er vaak een verkeerd beeld van. Het is niet omdat je een voorstander bent van onafhankelijkheid dat je je daarom tegen Zijne Heiligheid keert. Zo zit het niet in elkaar. Er moeten verschillende opinies en meningen zijn. Enkel zo kunnen we groeien.“

“Iedere Tibetaan die 18 jaar is en houder van het Green Book (een soort Tibetaans vluchtelingenpaspoort uitgeven door de overheid in Dharamsala, nvdr) mag stemmen. Het is wel belangrijk op voorhand te registreren en dat kan vanaf deze maand (de registratie moest voltrokken worden tussen 18 juni en 18 augustus 2010, nvdr). Eenmaal geregistreerd kan je in elke gemeenschap stemmen onder het oog van een stemcomité.”

“Ons democratiseringsproces is een natuurlijk proces. We evolueren in de goede richting, maar er is nog veel werk aan de winkel. Zo krijgen monniken nog steeds twee stemmen. Deze traditie gaat terug naar een ‘once upon a time in Tibet’ en kloosters nog alle macht in handen hadden. Tot op vandaag blijft dit een gevoelig onderwerp in onze gemeenschap. In ballingschap zijn de monniken opgeleid in brede zin van het woord: ze weten wat er in de wereld rond hen gebeurt en zijn op de hoogte van politiek. Op een bepaald moment zullen ze zelf inzien dat ook zij slechts een enkele stem nodig hebben. That’s common sense and a natural evolution. Tijdens mijn campagne in India heb ik de grootste kloosters bezocht om er te spreken. De interesse was immens en de reacties achteraf waren positief. Zes jaar geleden zou dit niet mogelijk geweest zijn, maar alles is in beweging. We leven in de 21ste eeuw en moeten meegaan met de tijd. We zijn, slowly slowly, op de goede weg.”

“Veel zal ook afhangen van onze toekomstige parlementariërs en eerste ministers. Het is aan de jonge generatie om verandering te brengen. Zij vormen de nieuwe leiders. China will shake! Ik geloof er in ieder geval in. In Tibet zijn er zoveel jongeren die iets willen ondernemen maar niet kunnen. In ballingschap hebben ze die kans wel en is het onze taak  hen daarin te steunen. We hebben nood aan advocaten, mensenrechtenactivisten…: opgeleide mensen. Momenteel volgen meer dan 100 Tibetaanse studenten politieke wetenschappen. Dat is een succes! Vanaf de begindagen in ballingschap onderstreepte Zijne Heiligheid het belang van een goede opleiding.”

“Deze week in België was een leerrijke ervaring en een sterke start van de tournee. Alles werd in goede banen geleid door UNFFT en er was een rijk gevuld agenda. Hoogtepunt voor mij als partijvoorzitter was het onderhoud met Thomas Mann en de Tibet Intergroup in het Europees Parlement. Ook de gesprekken met de Belgische politici en Tashi Wangdi waren zeer interessant voor me. Het doet deugd om te zien dat we ook hier veel steun krijgen. Vrienden van Tibet en de andere supportgroepen doen mooi werk. Ik hoop dan ook dat ze de Tibetaanse zaak blijven steunen.“


Text and photo’s © Han Vandenabeele, december 2010

Mooie praatjes helpen niet meer: Tibet anno 2009

Dit jaar staat in het teken van vijftig jaar ballingschap en zestig jaar Chinese onderdrukking voor het Tibetaanse volk. Deze gelegenheid zorgde ervoor dat de Chinese autoriteiten in opperste staat van paraatheid verkeerden. Een enorme troepenmacht controleerde het Tibetaanse plateau om een herhaling van de opstanden in ’59, ’87-’88 en 2008 te vermijden.

Alle extra veiligheidsmaatregelen in het achterhoofd houdend vond Beijing een halve eeuw democratische hervormingen een plechtige herdenking waard. In de Chinese hoofdstad werden de deuren geopend voor de ‘50th Anniversary of Democratic Reforms in Tibet Exhibition’. De tentoonstelling toonde aan de hand van propagandamateriaal – oude foto’s van verminkte Tibetanen en foltertuigen – de bevrijding van de Tibetaanse samenleving. Tijdens zijn bezoek aan de tentoonstelling sprak de Chinese president Hu Jintao over ‘de verdiende, goede situatie in hedendaags Tibet die gekoesterd moet worden’ en benadrukte dat ‘Tibet evolueert naar een vreedzame en stabiele omgeving’.

Om de Chinese interpretatie van 1959 kracht bij te zetten werd 28 maart uitgeroepen tot nationale feestdag: Serfs’ Emancipation Day. De ‘Bevrijdingsdag van de slaven’ moet een jaarlijkse herdenking worden aan de omverwerping van het oude Tibet en de dag waarop China de Tibetaanse regering nietig verklaarde. ‘Het begraven van het feodaal slavensysteem en de bevrijding van een miljoen lijfeigenen was een natuurlijk proces in de geschiedenis… Een mijlpaal in de wereldwijde campagne voor de afschaffing van slavernij, een teken van vooruitgang van de mensenrechten’, zo liet Zhang Qingli, gouverneur van Tibet, weten op de website van het staatsagentschap Xinhua.

De jeugd van tegenwoordig

Vijf decennia Chinese overheersing hebben de Tibetaanse maatschappij dan wel grondig veranderd, de tijd is de Tibetaanse honger naar vrijheid en gerechtigheid blijven voeden. Zeker de jongere generatie vluchtelingen die vaak hun thuisland nooit gezien hebben laten hun stem steeds luider horen. Zij vormen het merendeel van het Tibetan Youth Congress (TYC) en maken zo een belangrijk deel uit van de grootste ngo onder de Tibetaanse vluchtelingen. Tsewang Rigzin, de 38-jarige voorzitter van het – naar eigen zeggen – 10.000 koppige congres was in maart in ons land. In Brussel stond hij de pers te woord naar aanleiding van hun actie ‘Indefinite Faste for Tibet’. Tsewang Rigzin groeide op in India en emigreerde in 1993 naar de Verenigde Staten. Beroepshalve kende hij verschillende loopbanen, van horeca tot vertegenwoordigen van hypotheken. Zijn politiek activisme bleef echter de rode draad doorheen zijn volwassen leven. In Amerika leidde hij verschillende afdelingen van het TYC en in 2007 werd hij verkozen tot voorzitter van de organisatie. Hij ruilde Amerika in voor India en heeft sinds zijn aanstelling als voorzitter de handen vol met het managen van zijn groepering.

Op deze historische dag (10 maart, nvdr) lanceert TYC een vasten van onbepaalde duur voor Tibet. Na het beëindigen van de demonstratie gaat de vastenactie van start voor de Chinese ambassade hier in Brussel. Deze hongerstaking onderstreept de noodzaak en urgentie van onze strijd. We hebben een lijst eisen voor de Chinese overheid: onder andere de stopzetting van haar koloniale politiek en de vrijlating van alle politieke gevangenen en arrestanten tijdens de protesten vorig jaar zijn vermeld. Er moeten ook onafhankelijke EU-onderzoeksmissies toegelaten worden en er moet een einde gemaakt worden aan de gedwongen hervestiging van nomaden en boeren.”

“We roepen hiervoor de hulp in van de Europese instellingen. Aan het Europees Parlement en haar ministers vragen we China onder druk te zetten om de harde aanpak- en heropvoedingscampagnes een halt toe te roepen. Ook de aanstelling van een speciale EU-vertegenwoordiger voor Tibet zou nieuwe inzichten en steun kunnen opleveren voor onze zaak.”

Op dit moment is de situatie in Tibet verschrikkelijk. China mobiliseerde duizenden extra manschappen militair personeel naar de regio. Er bevinden zich sluipschutters op de daken van kloosters en er wordt harder dan ooit opgetreden tegen de bevolking. De laatste vijf decennia is de ergste periode in onze 2000 jaar lange onafhankelijke geschiedenis. Meer dan 1 miljoen Tibetanen stierven als gevolg van de Chinese bezetting. Ons cultureel erfgoed – meer dan 6000 kloosters – werd verwoest. Beijing blijft volharden in zijn politiek van etnische assimilatie en marginalisatie van de Tibetaanse bevolking. Er is een totaal gebrek aan fundamentele mensenrechten. Om potentiële protesten te vermijden lanceerden de autoriteiten een 42-daagse strike hard-campagne. Meer dan 5000 Tibetanen werden ondervraagd en 81 Tibetanen gearresteerd. Het dagelijkse leven op het Tibetaanse plateau gaat gebukt onder een staat van beleg. Het is dan ook onze taak om de internationale gemeenschap hiervan op de hoogte te brengen en hun hulp in te roepen.

Het grote publiek is vaak niet op de hoogte van de wanpraktijken die plaatsvinden op het dak van de wereld. Nieuws over de regio haalt veelal de internationale media niet of verschijnt ergens in de marge. In januari werd naar aanleiding van een vreedzame protestactie de jonge Tibetaan Pema Tsepak doodgeslagen door de Chinese politie. De 24-jarige schilder trok op 20 januari met enkele vrienden de straat op. Gewapend met een spandoek ‘Onafhankelijkheid voor Tibet’ en zelfgemaakte Tibetaanse vlaggen riepen ze de omstaanders op niet deel te nemen aan Losar, het Tibetaanse Nieuwjaar. Chinese agenten arresteerden de demonstranten. Pema Tsepak kwam na drie dagen mishandeling vrij maar stierf aan zijn verwondingen in het ziekenhuis.

Vorige maand stak een monnik zichzelf in brand uit protest tegen het Chinese beleid. Enkele dagen geleden ontvingen we er foto’s van. Het incident viel voor in Aba, een etnisch Tibetaanse regio in de Chinese provincie Sichuan. Op 27 februari probeerden monniken van het Kirti-klooster deel te nemen aan de festiviteiten ter ere van Monlam. Zij werden de toegang tot het klooster geweigerd en keerden daarom terug naar hun vertrekken. Het klooster was een centrum van verzet tijdens de grote onrusten vorig jaar. Een monnik, genaamd Tapey, verliet echter het klooster. Zwaaiend met de Tibetaanse vlag stak hij zichzelf in brand. Nadat de politie arriveerde en drie schoten afvuurde, werd de jongeman afgevoerd naar een niet nader gekende locatie. China beweert dat de monnik werd behandeld voor zijn brandwonden aan nek en hoofd. Er is sindsdien niets meer over hem vernomen.

EU-Resolutie

Het TYC is ook de leidende groepering in ballingschap van de Tibetan People’s Uprising Movement, een overkoepelende beweging waar ook Tibetan Women’s Association en Gu Chu Sum deel van uitmaken. Het TYC was de initiatiefnemer van de mars richting Tibet, een protestactie tijdens de Olympische Spelen in Beijing. Als de meest militante onder de Tibetaanse organisaties in diaspora staat het TYC gekend voor hun radicale maar vredevolle acties. De organisatie werd opgericht in 1970 met de goedkeuring van de Dalai Lama en streeft naar de onafhankelijkheid van heel Tibet. Daarnaast fungeert ze als drijvende kracht voor hervorming en democratisering binnen de Tibetaanse gemeenschap.

Het is een hongerstaking van onbepaalde duur. De tijdspanne hangt af van de reacties op de actie en van de situatie in Tibet. Om eerlijk te zijn krijgen we veel steun van de Europese instellingen en vooral van het Europese Parlement. Maar nu, nu hebben we resultaten nodig. De tijd dringt voor onze natie. Vandaag is een historische, maar droevige dag voor ons. Een halve eeuw van Chinese bezetting en leven in ballingschap. Ik ben persoonlijk nog nooit in Tibet geweest en heb het land nog nooit gezien. Dat stemt me triest. Maar aan de andere kant mogen we zeker de moed niet laten zakken. We moeten blijven doorgaan met onze strijd en vandaag symboliseert dit des te meer. We moeten onze solidariteit tonen met de Tibetanen binnen Tibet die het Chinese regime blijven uitdagen. Al 60 jaar riskeren ze hiermee hun leven. Wij in de vrije wereld moeten hen eren met concrete acties. Mooie praatjes helpen niet meer.”

“Ons uiteindelijk doel is onafhankelijkheid en daar blijven we naar streven. Maar er zijn uiteraard verschillende factoren waar je rekening mee moet houden: ontwikkelingen op mondiaal vlak, kennis van het Chinese leiderschap en de evolutie binnen onze eigen gemeenschap zijn daarom belangrijk. We moeten zicht hebben op alles en onze strategieën daaraan aanpassen. Onafhankelijkheid is niet voor morgen, daar is tijd voor nodig. We moeten geduldig zijn en in stappen denken. Aan de top staat onafhankelijkheid maar daarvoor moeten we nog verschillende intermediaire doelen doorlopen.“

Tsewang Rigzing legde een memorandum over de hongerstaking voor aan de Europese instellingen. In dezelfde week nam het Europees Parlement een resolutie over Tibet aan. Ter gelegenheid van de vijftigste verjaardag van de Tibetaanse opstand onderstreepte het EU-Parlement het belang van dialoog tussen beide partijen. Met de resolutie hoopt men dat China de gesprekken herneemt over betekenisvolle autonomie voor Tibet binnen de grenzen van het Chinese grondgebied en de Chinese grondwet. De stemming resulteerde in 338 voor, 131 tegen en 14 onthoudingen. De resolutie verwerpt alle gebruik van geweld zowel door demonstranten als door de overheid. Verder riep het China op de vrijlating van iedereen die gearresteerd werd voor deelname aan vreedzaam protesten te realiseren en ijvert het memorandum voor de toelating van buitenlandse media en VN-mensenrechtenorganisaties.

Verschillende leden van het Europees parlement brachten een bezoek aan de hongerstakers en toonden daarmee hun solidariteit met de Tibetanen. Zo passeerden Eva Lichtenberger, EU-parlementslid van Oostenrijk, en de Italianen Marco Pannella en Marco Cappato, die een belangrijke rol speelde in het aanvaarden van de resolutie. Ook vice-president Edward McMillan-Scott bracht een bezoek aan de actievoerders en overhandigde een sympathiserende brief van de EU-president. Met zijn bezoek onderstreepte hij de steun van het parlement maar riep de hongerstakers tevens op te stoppen met vasten: ‘we don’t want to add more illness and death to the deaths caused by the regime, the most tyrannous in world’s history’ dixit McMillan-Scott. Na 10 dagen kwam er een einde aan de actie. In zijn eindrede liet Tsewang Rigzin weten dat dankzij de recente evoluties en de publieke steun de campagne haar doel had bereikt. “Though we are calling off this campaign but our struggle must and will continue until we regain Tibet’s independence.”

Mario in Tibet

Het onderwerp Tibet bleef waaien door de wandelgangen van de Europese instellingen. Voor het eerst bracht een officiële Europese delegatie een bezoek aan de Tibetaans Autonome Regio. Het Europees Economisch en Sociaal Comité (EESC) bracht, op uitnodiging van haar Chinese tegengewicht, een bezoek aan de regio. Het EESC fungeert als adviesorgaan voor de Europese Unie en treedt op als vertegenwoordiger van de burgermaatschappij. Midden september was de driekoppige delegatie te gast in China en bezocht er vier dagen de hoofdstad Lhasa. Met deze citytrip hoopte voorzitter Mario Sepi inzicht te verwerven in de economische en sociale toestand in Tibet. Ook plantte de delegatie het zaadje voor toekomstige samenwerking op het vlak van opleiding, werkgelegenheid en gezondheidszorg. De afgevaardigden van het EESC zagen het als hun taak een brug te slaan tussen de westerse perceptie van Tibet en de Chinese. Tijdens de vierdaagse bezocht de delegatie onder meer de Jokhang-tempel, het Sera-klooster en het Tibetaans Museum. In het museum staat een al even creatieve interpretatie over de Tibetaanse geschiedenis als bovenvermelde in Beijing.

Het wel en wee van Mario Sepi was te volgen op zijn blog en dagelijks kon je zijn avonturen op het dak van de wereld via het internet bekijken. Vooral het bezoek aan een lokale basisschool maakte een diepe indruk: de kinderen droegen traditionele klederdracht en kregen Engelse les. Het levende bewijs dat, volgens Sepi, het behoud van tradities een economische en sociale vooruitgang niet in de weg staan. Om de ontwikkeling van Tibet te begrijpen werd aangeraden een vergelijking te maken tussen de feitelijke verwezenlijkingen van China om Tibet te ontwikkelen en die van de Dalai Lama.

De spanning op zijn blog steeg evenredig naarmate Lhasa naderde. In zijn reflecties was gsm-bereik een van de grote mysteries en zeker iets om te onderzoeken. Ondanks de amicale sfeer die er heerste kwamen enkele kritische vragen aan bod. Een toekomstige autonome Tibetaanse economie leek de TAR-afgevaardigden eerder toekomstmuziek gezien Tibet de armste regio is binnen de Volksrepubliek. Ook kwamen de vrije toetreding en heropvoedingscampagnes in kloosters aan de orde. Het viel de delegatie op dat in de bezochte kloosters zowel burgers als monniken vrij konden praktiseren. Even opvallend was de massale aanwezigheid van politie en bewakingscamera’s. De gebruikelijke dalai lama-kliek was dan weer de hoofdoorzaak van de ongeregeldheden vorig jaar. Stuk voor stuk vragen die een vaag antwoord kregen.

Bij zijn terugkeer was Sepi vol lof over de economische boom in de regio en relativeerde de mensenrechtenproblematiek, die ‘slow but steady’ aan het verbeteren was. Volgens de delegatie kon de situatie nog het best vergeleken worden met Mezzogiorno, het achtergestelde zuiden van Italië of met Zuid-Tirol. Dit Duitstalig gebied behoorde voor WOI toe aan Oostenrijk maar werd na de oorlog toegewezen aan Italië. De delegatie concludeerde dat er ‘een goed niveau van welzijn en sociale bescherming’ heerst in Tibet.

Enkele weken voor de zestigste verjaardag van de Volksrepubliek (1 oktober 1949) was het voor de delegatie geen probleem Lhasa te bezoeken en heerste er een sfeer van vooruitgang en bescherming. Vijf dagen na hun thuiskomst konden we –in de kwaliteitskrant – lezen dat Tibet, gezien de geplande feestelijkheden, tijdelijk gesloten is voor buitenlandse bezoekers. Toch iets te verbergen dan?


Text and photo’s © Han Vandenabeele, november 2009